تۆ لێرەیت

ماڵەوە هەموو هەواڵەکان

مێژووی کۆمپانیای ئەپڵ

arastooabbasi

Arastooabbasi

بڵاوکراوەتەوە

2015/02/22

دۆخی بوچوون

کراوەیە

 

[b] کۆمپانیا[/b][b]یی[/b][b][/b][b]ئەپڵ[/b](بهئەنگلیزی:Apple Inc.) یەک کۆمپانیا چەن وڵاتی ئەمریکیە کە لەبابەتەکانی دیزاین و ساز کردنی ئامێرە ئەلەکترۆنیەکان و ئەپەکانی کۆپیوتەر ئیش دەکات. ئەم کۆمپانیایە لە هەوەڵەوە بە ناوی کۆمپانیایێکی کۆپیوتەری ناسرا کە لە شاری کۆپرتینۆ لە وڵاتی ئەمریکا دروست بوو.
ئەم کۆمپانیایە لە دەهەکانی ٧٠ بە ناساندنی میکرۆ کۆپیوتەرەکانی ئەپڵI، ئەپڵII، ئەپڵIII و دوایی ئەویش مەکینتاشی هاوردە نێو بازاڕ و یارمەتی زۆری کرد بە کۆپیوتەر کەسیەکان.
ئەپڵ زۆرتر بە دروست کردنی Hardware نوێ بە دیزاینێکی جوان ناسراوە.ئامێرە Hardwareکانی ئەم کۆمپانیایە بریتیە لە "ئای پاد، ئای ماک، مەک بووک، ئایفۆن.
هەروەها ئەم کۆمپانیایە لە بابەتەکانی پڕۆگرام ئیشێکی زۆری کردوە وەکا ئەپەکانی ئای تونز، ئای لایف، ئای وۆرک و هەر وەها سیستەم عامەلەکەی یانی ئای ۆ ئێس، ئەمانی بەشێک لە پڕۆگرامەکانە وا بە دەستی ئەپڵ ساز کراوە.
بەڕێوبەری ئەم کۆمپانیایە کەسێک بە ناوی ئستیڤ جابزە ئەو یەک مانگ پێش لەوەی کە بمرێت لە بەڕێوبەرایەتی ئەم کۆمپانیایە هاتە دەرەوە و بە جێی ئەو تیمێک بە ناوی کوکریاست ئەم کۆمپانیایەیانەوە بەڕێۆ برد. ئستیڤ جابز بە یارمەتی ئستیڤ وەزنیاک و رۆناڵد وین ئەم کۆمپانیایان دروست کرد.رۆناڵد وین لە کەمتر لە دو هەوتوو تەواوی سەهام و دارایەکانی خۆی بە جابز و وەزنیاک دا.
دانانی کۆمپانیای ئەپڵ ([b]۱۹۷[/b][b]۶ تا [/b][b]۱۹۸۰[/b][b])[/b]
کۆمپانیای ئەپڵ لە ساڵی ١٩٧١ بە یارمەتی ئسیڤ وەزنیای ٢١ ساڵ و ئستیڤ جابزی ١٦ ساڵەApple I کە لە ناو گاراجی ماڵی جابز دا دروست کرا بە نێوێکی رەسەنی"Apple Computer Inc" بە بازاری تەکنۆلۆجی وارد بوو و توانی دوایی ماوەیێکی کەم بە فرۆشێکی زۆر جیگایێک لە بازاری تەکنۆلۆجی بۆ خۆی بکاتەوە. ئەم کۆمپانیایە خیرا لە ساڵی ١٩٩٧ کۆمپیوتەرێکی دیکەی بە نێویAppleII هێنا ناو بازارەوە، ئەم کۆمپیوتەرە بە هۆیی بوونی فلاپی دیسکی ٥.٢٥ ئینچی لە کۆمپانیایکانی تر وەکا Commodore پێشی گرت. لە ساڵی ١٩٨٠ ئەپڵ ویستی Apple III کە هەمان وێرژنی ئاپدەیت بووی Apple II بوو دروست بکات ، کە نزیک بوو بتوانێت زۆرتر لە گەورەترین رەقیبی خۆی یانی IBMDOS بوو، فرۆش بکات، بەڵام کێشەیێک کە لە ناوو ئەپڵ دا بوو نەیتوانی پێشی لە کۆمپیوتەرەکانی IBM بگرێت.

[b]لیزا و مەکینتاش ([/b][b]۱۹۸۱[/b][b] تا [/b][b]۱۹۸۹[/b][b])[/b]
لە ساڵی ١٩٨٣ ئەپڵ بە داینە دەرۆی مۆدێلی "لیزا" کە هەوەلەین کۆمپیوتەرێک بوو کە ماوسی پێیەوە بوو و هەروەها یەکێک لە تایبەت مەندیەکانی هەبوونی سیستەم عامڵێکی کە بە گرافیک و ئایکۆن و دەلاقە موجەهەز بوو، PageMaker و دوای ئەوەش ئەپەکانی دروست کردنی فیلم و ئاهەنگ بوو بە بایسی ئەوەی کە مەکینتاش لە بەین خەڵکدا زۆر بە ناو بانگ بێت، بۆیە هەوەڵێن ئەپەکانی کۆمپانیای adobe بۆ مەکینتاش دروست کرا.

لە بەینی دەهە کانی ١٩٨٠ ئەپڵ بوو بە دو بەشی جیاواز، دانەیێکیان لە سەر Apple IIئیشی دەکرد کە بەس بۆ بەکارهێنانی ماڵی و دانەیێکیان لە سەر سیستەم عامڵی مەکینتاش کە کەسانێک کەوا ئەم ئامێرەیان بەکار هێنا کەسانێک بوون کەوا زۆر پرۆفێشێناڵ بوون و بەڵام ئەم بەشە نەیتوانی بگاتەوە AppleII"مەبەست لە نەگیشتن لە ناو بازار نەیتوانی خۆی وەکا ئەو لە بازار جێ بکاتەوە" بەڵام هێشتا خەریکی پێشبرکێ کردن لە گەڵ IBM دایە.
[b]Gold Age[/b][b] ([/b][b]۱۹۸۹[/b][b] تا [/b][b]۱۹۹۱[/b][b]) [/b]
لە ساڵەکانی ١٩٨٩ هەتا ١٩٩١ بە داینە دەرۆی کۆپیوتەرە نوێ کانیی بە ناو Macintosh Portable کە دەتوانی بەرزی کەیتوو بۆ ئەم لاو ئەو لای ببەی و دوای ئەوەش PowerBook هاوردە ناو بازار. نۆت بۆکێک کە بە یارمەتی کۆمپانیایی سۆنی دروست کرا تایبەت مەند بوو بە پاتریێکی دوو کاتژمێر، سەفحە سکرینی ٩ ئینچی و هارد درایوێکی ٢٠ مگابایتی بە فۆرمی بە تەواوەتی ئێرگۆنۆمیک هاوردەی ناو بازاڕی کرد کە سوودێکی زۆری بۆ کۆمپانیا بوو بۆیە دروشمی ئەم کۆمپانیایە لە ئەم ساڵانە"Gold Age" بوو.
[b]پاوربووک ([/b][b]۱۹۹۰[/b][b] تا [/b][b]۱۹۹۳[/b][b]) و داشکاندن[/b][ویرایش]
پاور بووک و داشکان
بە فێر بوونی چەن وانەی کێشە دوای داینە دەرۆی کۆپیوتەر گەورەکانی مەکینتاش پۆرتابل لە ١٩٨٩، ئەپڵ بە بە یارمەتی کۆمپانیای سۆنی PowerBook100 لە ساڵی١٩٩١ دروست بوو. ئەم ئامێرە زۆر بوو بە مایەی سەربەرزی ئەپڵ لە ناو ڕەقیبەکانی تریدا. بەڵام “Gold Age” درێژەی نەبوو. مایکرۆسافت ویندەوز یەک سیستەمی دروست کرد کە خەڵک بڕوایان وا بوو کە زۆر ئیش پێ کردنی لە مەکینتاش ساکارترە و باشترە. ئەپڵ، مایکرۆسافتی بە کۆپی کردنی ئەم سیستەمەی مایکرۆسافت لە مەکینتاش تۆمەت بار کرد، بەڵام ویندەوز بە کارەکانی خۆی درێژەی دا. لە ساڵەکانی دەهەی ٩٠، ئەپڵ دروست کردنی ئامێرەکانی زۆر کرد. گرانی ئەم ئامێرانە لە یەک جێگاو [color=red]خۆشەویست بوونی [/color]مایکرۆسافت ویندەوز کە بانگەشەی زۆریان بۆ کردبوو، وای کرد کە ئەپڵ هەتاکوو سنوری [color=red]داشکاندن [/color]رۆیشت.
[b]هاوکارێکی گەورە ([/b][b]۱۹۹[/b][b]۴ تا [/b][b]۱۹۹۷[/b][b])[/b]
لە هەوەڵەکانی دەهەی ٩٠ ئەپڵ بە ئەم تێبینیە گەیشت کە بۆ مانەوە لە دنیای ئامێرەکانی کۆمپیتەردا دەبێت مەکینتاش لە هەوەڵەوە بنوسنێت. پێداویستیەکانی بەکارهێنان و پڕۆگرامەکانی کۆمپیوتەر بە"Hardware" و سیستەم عامەلەکانی ئەم کاتە جواودەرەوە نەبوو. لە ساڵەکانی ١٩٩٤ ئەپڵ لایەنگرەکانی خۆی بە یەک گرتویی لە گەڵ ڕەقیبە پێشوییەکانی یانی “IBM”,”Motorola”کرد.ئەمە یەک پێشنیار بوو بۆ دروست کردنی کۆمپیوتەرێکی نوێ کە لە "
Hardware" کۆمپانیاکانی ئای بی ئێم و مۆتۆرۆلا ، پڕۆگرامەکانی ئەپڵ دروست دەکرا. ئەپڵ بە ئەم ئیشەیۆ ئۆمیدی بوو بە ئەوی کە لە تەنیا ڕەقیبەکەی یانی مایکرۆسافت پێشی بگرێت. دوای ئەوە ئەپڵ دەستی بە دروست کردنی Power Macintosh K68 مۆتۆرۆلا بەکاری ئەهێنا. سیستەم عامەڵی ئەپڵ بۆ ئەم ئامێرە نوێیانە دوبارە نوسرایەوە.

لە دەهەکانی ٩٠ دا ئەپڵ زۆرتر لە جاران لە سەر، مەکینتاش کاری کرد، یەکێک لە گەورەترین ئامانجەکانی ئەم کارە نوسینی سیستەم عامەلێکی نوێ بوو. دوای ئەوەی کە ئەم کارە کە بە یارمەتی کۆمپانیای ئای بی ئێم ئەنجام دەدرا توشی کێشە بوو، ئەپڵ سیستەم عامەڵی NEXT step کە هینی کۆمپانیای ئستیڤ جابز بووی کڕی، ئەمە بوو بە هۆی ئەوەی کە ئستیڤ جابز بە بەڕێوبەرایتی کۆمپانیای ئەپڵ بگەڕێتەوە.( ئسیڤ جابز بە هۆی قەیرانی ماڵێک کە بۆ ئەپڵ پێش هات لە ئەپڵ هاتە دەرەوە)
[b]دەورانی ئینتێل ([/b][b]۲۰۰[/b][b]۶ تا کنون)[/b][ویرایش]
مەک بووک پڕۆ هەوەڵین کۆمپیوتەریک کە بە دەستی ئەپڵ ساز کرا.
ئەپڵ لە ژانویە ٢٠٠٦ یەکەم کۆمپیوتەرێکی کە بە بەکارگێڕی لە پەردازەندەی ئینتێل درووست کرا بوو دایە درۆ. لەپتاپی نوێ MacBook جێگری لەپتاپی کۆنی PowerBook بوو. کە نزیکەی ٤ بەرانبەر خێراتر بوو ، ئای مەکیش کە نزیکەی ٢تا٣بەرانبەر خێراتر بوە لە تەکنۆلۆژی پڕۆسێسۆری Intel core Duo بە کاری هێنا.
یەک گرتووی نێوان ئەپڵ و ئینتێل وشەیێکی نوێی هاوردە ناو بەکارهێنانی ئەم ئامێرە، مەکتێل”Mactel” کە لە جواوی وشەی “Wintel” کە بە کۆپیوتەرهایێک کە وا لە ویندەوز و پڕۆسێسۆری Intel بە کار دەهات، دەیانگووت. هەڵبەت ئەم وشەئانە هیچ کات لە ناو کۆمپانیاکان باسیان لێ نەکرا تەنیا لە بەین بەکارهێنان بە کار دەهات.
[b]ڕۆیشتن بەرەو ڕوی ئارم [/b]
بە گشتی سیاسەتی کۆمپانیای ئەپڵ ئەوە بوو کە کۆمپانیایێک رێ بخەن کە بە هیچ کۆمپانیایێکی دیکە شان دا نەبستێت.(یارمەتی لە کەس وەر نەگرێت). ئەم بڕیارە لە کاتێکدا کە ئەپڵ لە پڕۆسێسۆرەکانی Intel یارمەتی گرت، لە بەینی بە کار هێنانی تەنیا یەکدانە ڕەستە بوو و بەس. هەر بۆیە ئەپڵ دەستی کرد بە دروست کردنی پڕۆسێسۆرێک بە ناوی Ax کە بە بەکار هێنان لە کۆمپیوتەرە کەسیەکان ڕەواجی پەیا کرد.
[b]هەک بوون بە دەست هەندێک لە سیستەمەکان[/b]
کۆمپانیایی ئەمریکی ئەپڵ ڕۆژی سێ شەمە، هەوەڵی سەرماوەزی ٢٠١١ ئاشکرایی کرد کە هەندێک لە کۆمپیوەتەرەکانی بەکارهێنانی ئەم کۆمپانیایە دەست درێژی هەکێری کراوەتە سەریان بەڵام نەیانتوانیە هیچ ئیتلاعاتێک ببنە دەرەوە.
زانیاری : ویکیپێدیا ئەنگلیسی